Compressed Air Glossary

Woordenlijst Filter
A
B
C
D
E
F
G
H
I
J
K
L
M
N
O
P
Q
R
S
T
U
V
W
X
Y
Z
A
Absorptie
Proces van het aantrekken van een substantie in de massa van een andere, zodat de geabsorbeerde substantie zich verbindt met het absorptiemiddel.
Adsorptie
Fysisch proces, waarbij de moleculen van een gas, damp of een vloeistof hechten aan het oppervlak van een vast lichaam.
Actieve kool
Vorm van koolstof, die zich onderscheidt door een hoge adsorptiecapaciteit voor gassen en dampen.
Ademlucht
Centrale compressorstations in ziekenhuizen zorgen tegenwoordig ervoor dat gesteriliseerde ademlucht beschikbaar is in de behandelingsruimtes. Daarvoor moet de perslucht tot een zeer hoge kwaliteitsgraad worden gezuiverd. Maatgevend zijn hier de door de norm ISO 8573-1 gedefinieerde persluchtkwaliteitsklassen 1 voor vaste stofdeeltjes en restaerosolen en de kwaliteitsklasse 4 voor het vochtgehalte. Bovendien moet de perslucht worden gesteriliseerd. De steriele filtratie moet echter decentraal plaatsvinden, om eventuele negatieve invloeden door het buisleidingstelsel uit te sluiten.
Aer medicalis
Medische perslucht.
Aerosol
Suspensie in een gasvormig medium van vaste deeltjes, vloeibare deeltjes of vaste en vloeibare deeltjes met verwaarloosbare valsnelheid / afzetsnelheid.
Atmosferische lucht
Als atmosferische lucht wordt in de persluchttechniek de door compressoren aangezogen omgevingslucht aangeduid.
B
Basislast
De basislast van een persluchtsysteem is het persluchtverbruik dat in het bedrijf tijdens een bepaalde werktijd permanent is gegeven. Bij een optimaal ontwerp wordt deze taak in moderne persluchtsystemen verricht door compressoren, die gedurende deze tijd niet hoeven te schakelen, en voortdurend onder vollast en zo in het economisch optimale bereik werken.
Bedrijfsdruk
Voor het vermogen van met perslucht werkende gereedschappen en gereedschapsmachines is de juiste bedrijfsdruk belangrijk. Zo is het bijv. mogelijk dat voor een persluchtgereedschap dat normaal gezien bij een bedrijfsdruk van 6 bar 100 procent vermogen bezit, de afname van het vermogen daarvan bij een drukverlaging van 1 bar reeds 20 tot 25 procent bedraagt. Dit kan bijv. het geval zijn door te lange toevoerleidingen of een te kleine leidingdiameter.
Brownse beweging
Toevallige beweging van zeer kleine stofdeeltjes (kleiner dan 0,2 μm) veroorzaakt door bombardement van deze deeltjes met gasmoleculen. Als gevolg van deze toevallige of spiraalvormige beweging beschrijven de stofdeeltjes paden die veel groter zijn dan hun daadwerkelijke grootte, en zijn daarom gemakkelijker te vangen.
C
Capaciteit om vuil op te nemen
De hoeveelheid verontreiniging die een filtratie-inrichting kan tegenhouden, voordat deze een bepaalde grens bereikt, bijv. toelaatbare drukval.
CIP-reiniging
CIP staat voor Cleaning in Place en is een reinigingsprincipe dat wordt ingezet voor de reiniging van productie-installaties. De reiniging vindt plaats aan de installatie zelf zonder dat deze wordt gedemonteerd. De installatie wordt doorgespoeld met een geschikt middel en daarna gedroogd met perslucht.
Coalescentie
Duidt een samenvloeien resp. een vereniging van kleine druppeltjes tot grotere druppels aan.
Condensaat
Vloeistof die zich in de perslucht heeft gevormd.
Condensatie
Betekent de omzetting van damp in vloeistof.
Cykloonafscheider
De installatie van een cycloonafscheider na de persluchtuitlaat van een compressor is dan zinvol, wanneer niet de mogelijkheid bestaat om het in de nakoeler van de compressor afgescheiden condensaat af te scheiden door een adequaat gelegde buisleiding of een persluchtreservoir.
D
Damp
Gas dat een temperatuur onder zijn kritieke temperatuur heeft, en daarom door isothermie vloeibaar kan worden gemaakt.
Dauwpunt
Temperatuur waarbij de waterdamp begint te condenseren.
Dauwpunt, atmosferisch
Dauwpunt bij atmosferische druk
Dauwpunt, druk
Dauwpunt bij aangegeven druk
Desorptie
Fysisch proces, waarbij de moleculen van een gas, damp of een vloeistof van het oppervlak van een vast lichaam worden verwijderd.
Dieptefiltratie
Voor de filtratie wordt een fluïdum door een filtermedium geleid, dat een zich windend pad vormt om de verontreinigingen in te vangen.
Diffusie
De beweging van gasmoleculen of kleine stofdeeltjes veroorzaakt door een concentratiegradiënt.
Direct contact
Van direct contact spreekt men als het product of zijn primaire verpakking rechtstreeks in aanraking komt met perslucht.
Directe opname
Verzameling van relatief grote deeltjes (1,0 µm en meer) op of dicht bij het oppervlak van het filtermedium. De deeltjes botsen met de vezels of de structuur van het filtermedium, zonder af te wijken van de stroomlijn.
Doordringing
De hoeveelheid verontreiniging die door het filter stroomt wordt verdeeld door de hoeveelheid verontreiniging die in het filter intreedt.
Droger
Apparaat om het absolute vochtgehalte van de perslucht te verlagen door het waterdampgehalte te reduceren.
Droogmiddel
Stof met de capaciteit om water te verwijderen uit de perslucht; bijvoorbeeld kiezelgel (SiO 2) of geactiveerd aluminiumoxide (Al 2 O 3).
Drukdauwpunt
Het drukdauwpunt is de temperatuur waarbij een onder druk staande kubieke meter tot 100 procent met waterdamp is verzadigd. Als de perslucht dan afkoelt onder deze temperatuur, dan vormt zich condensaat. Als de onder druk staande lucht wordt ontspannen tot atmosferische druk, dan verdelen de watermoleculen zich over een groter volume. Zo ontstaat een onderverzadiging van de lucht en treedt een daling van de dauwpunttemperatuur op. Op dit principe berust onder andere het luchtdrogingsproces van de oververdichting.
Drukval
Duidt het verschil aan tussen de hoge- en lagedrukzijden van een stromingsweerstand.
E
Efficiëntie
Verhouding van de verwijderde concentratie stofdeeltjes, d.w.z. upstream concentratie min downstream concentratie, ten opzichte van de daarvoor aanwezige concentratie stofdeeltjes.
Emulsies
Emulsies komen altijd dan voor, wanneer ofwel compressorcondensaten of uit de lucht aangezogen schadelijke stoffen verhinderen dat olie en water zich van elkaar kunnen scheiden. Als dit het geval is, dan kunnen eenvoudige scheidingssystemen op basis van zwaartekracht niet meer worden ingezet voor de condensaatbehandeling. In plaats daarvan zijn speciale emulsiescheiders nodig.
Energiekosten
Al naargelang looptijd van de compressor en energieprijs maken de energiekosten 70 tot 80 procent van de totale kosten voor de bereiding van perslucht uit.
Equivalent nominaal debiet
Equivalente stromingsvoorwaarden door het filter om dezelfde snelheid bij andere drukken dan de door de fabrikant vermelde referentiedruk te behouden.
F
Fermentatie / Fermentering
Fermentatie of fermentering houdt in dat micro-organismen organisch materiaal omzetten. Het wordt ingezet als procedé bij de productie van levensmiddelen en dranken, bijv. in brouwprocessen en de bereiding van zuurkool.
Filter
Een element voor de afscheiding van vaste, vloeibare of gasvormige verontreinigingen uit een fluïdumstroom.
Filterefficiëntie
De hoeveelheid door het filter verwijderde verontreiniging gedeeld door de hoeveelheid in het filter intredende verontreiniging, gewoonlijk uitgedrukt in procent.
Fluïdisering
Gebeurt meestal door perslucht en betekent dat een vaste stof zoals een vloeistof kan worden getransporteerd.
G
Gasconstante
De gasconstante geeft de fysische arbeid aan, die de moleculaire hoeveelheidseenheid van het gas bij onveranderde druk en een verwarming met 1 K verricht. Deze bedraagt 287,02 kJ/kg * K.
Geactiveerd aluminiumoxide
Hoog poreuze en korrelige vorm van aluminiumoxide met gunstige adsorptiecapaciteit voor vocht uit gassen, dampen en sommige vloeistoffen.
H
HACCP
De afkorting staat voor Hazard Analysis Critical Control Point, in het Nederlands Risicoanalyse van Kritieke Controlepunten. Dit preventieve controlesysteem moet volgens de VO (EG) 852/2004 door elke onderneming in de EU worden geïntroduceerd, en heeft ook wereldwijd ingang gevonden.
Heat of adsorption
Warmte die vrijkomt wanneer een stof door een adsorptiemiddel wordt geabsorbeerd.
Hygroscopisch
Een hygroscopische stof heeft de eigenschap water aan te trekken.
I
Indirect contact
De perslucht wordt ingezet in een toepassing, maar komt niet in rechtstreeks contact met de levensmiddelen en wordt daarna afgegeven aan de omgevingslucht. De perslucht bereikt het product alleen samen met de omgevingslucht, en is dus verdund.
Ionisatie
Het eindproduct is een positief geladen ion, waarvoor elektronen worden verwijderd uit een atoom of molecule. Geïoniseerde perslucht wordt vaak ingezet om opgeladen oppervlakken te neutraliseren.
J
K
Kiezelgel
Poreuze en korrelige vorm van amorf siliciumdioxide met een bepaalde adsorptiecapaciteit voor vocht uit gassen, dampen en sommige vloeistoffen.
Koeldroger
Droger waarin de temperatuur met behulp van koelprocessen wordt verlaagd om een deel van de condenseerbare dampen vloeibaar te maken.
Koolwaterstof
Organische verbinding die hoofdzakelijk bestaat uit waterstof en koolstof.
Kwaliteitsklassen
Doorslaggevend voor de exacte definitie van de luchtkwaliteit is tegenwoordig de norm ISO 8573-1. Deze maakt een onderscheid tussen het gehalte water, stofdeeltjes en olie van de perslucht. De beide laatste hebben betrekking op het atmosferische volume.
L
Lekkages
Lekkages zijn ondichtheden in het buisleidingstelsel van het persluchtnet. Lekkages dragen er in aanzienlijke mate toe bij dat een persluchtsysteem niet rendabel is. Bij nieuwe buisleidingen moeten daarom de lekkages, inclusief die van alle aangesloten componenten, onder vijf procent liggen. De oorzaken van lekkages zijn meestal slecht onderhouden verbruikers, zoals bijv. persluchthandgereedschappen en persluchtgestuurde productiemachines.
Levitatie
Levitatie wordt in de techniek het proces genoemd om een object in een zwevende toestand te brengen.
Luchtkussen
Luchtlagers, aerostatische of aerodynamische lagers zijn lagers waarbij de twee zich tegenover elkaar bewegende partners door een dunne luchtfilm zijn gescheiden. Daardoor maken ze een nagenoeg wrijvingsloze beweging mogelijk.
M
Membraandroger
Membraandrogers zijn apparaten waarin de te drogen lucht wordt geleid door zeer fijne buisjes (capillairen). Op grond van de partiële drukverschillen tussen de perslucht en de droge regeneratieperslucht rond de capillairen dringt het vocht door in de poriën.
Moleculaire zeef
Natuurlijke of synthetische materialen, wier atomen zodanig zijn gerangschikt in een kristalrooster, dat een groot aantal kleine holle ruimtes door kleinere openingen of poriën van precies dezelfde grootte met elkaar zijn verbonden.
N
Nullastregeling
De aandrijving van de compressor loopt verder, maar er wordt geen lucht verdicht. De compressor bespaart de voor de verdichting noodzakelijke energie deels. Bij persluchtvraag schakelt hij zonder vertraging in loop in beladen toestand. Het nullastbedrijf reduceert de schakelcycli van de motor en vermindert zo de slijtage.
O
Olie
Koolwaterstofmengsel van 6 of meer koolstofatomen (C6).
Olieafscheider
Olieafscheiders dienen voor de afscheiding van de koelolie in oliegekoelde schroefcompressoren. De olieafscheidingssystemen reduceren gelijktijdig de grootte van de in de perslucht nog achtergebleven oliedeeltjes tot 1 mm en verlengen zo de standtijden van erna geïnstalleerde filtersystemen.
Olie-water scheiders
Als men alle kosten voor de verwerking van condensaat in aanmerking neemt, dan valt in elk geval de voorkeur te geven aan de inzet van een olie-water scheider in plaats van het condensaat te laten verwerken door een gespecialiseerde onderneming. De reden hiervoor is dat slechts ca. één procent van de hoeveelheid gevormd condensaat een echte verontreiniging voorstelt. Dit ene procent kan door de scheiding van het condensaat relatief gemakkelijk en voordelig worden verwerkt.
Omgevingstemperatuur
Omgevingstemperatuur van de installatie
P
Partiële druk
Duidt de absolute druk aan, die door een willekeurige component in een gasmengsel wordt uitgeoefend.
Partikel
De equivalente kogeldiameter die door een meetinrichting beschikbaar wordt gesteld.
Partikelgrootte
Lengte van de grootste afstand tussen twee buitenste grenzen.
Pharmacopoeia
In Europa hanteert men de European Pharmacopoeia, het Europese artsenijboek. Hierin zijn de juridische en wetenschappelijke maatstaven vastgelegd, die moeten garanderen dat geneesmiddelen van een hoge kwaliteit worden geleverd.
Pneumatisch transport
Van pneumatisch transport spreekt men als stortgoederen met behulp van perslucht door leidingen worden getransporteerd.
Poedercoating
Om de poederlak op te brengen op de oppervlakken bij de poedercoating is eveneens perslucht nodig. De daarvoor gebruikte perslucht moet gezuiverd zijn tot een droogheidsgraad van de kwaliteitsklasse 4 en tot een restolie- en partikelgehalte van de kwaliteitsklasse 1. Het komt steeds weer voor dat de poedergecoate oppervlakken kraters vertonen. Vaak is silicone de oorzaak.
Potentiaalvrij contact
Door potentiaalvrije contacten worden gewoonlijk informatie- en besturingssignalen geschakeld, die aan een ander aan de spanningsvoeding liggend systeem informatie overdragen of een activiteit teweeg brengen. Dat betekent dat ze de regelkring van een derde systeem openen of sluiten; deze worden vaak ingezet voor de communicatie tussen compressor en bovengeschikte besturing.
Q
R
Regeneratieluchtstroom
Luchtstroom die voor de regeneratie door de offline droogmediums stroomt.
Relatieve luchtvochtigheid
Verhouding van de partiële druk van de aanwezige waterdamp ten opzichte van de partiële druk van de verzadigde waterdamp bij gelijke temperatuur, uitgedrukt in %.
Rheometer
Meetinstrument voor het vaststellen van het vervormings- en vloeigedrag van materie, werkt met luchtlagers.
S
Spoellucht
Van tevoren gedroogde lucht om vocht af te voeren van een membraan.
Spoelstroom
Vloeistofstroming voor het verwijderen van een verontreiniging uit een filtratie- of scheidingsinrichting.
Steriel
Vrij van micro-organismen die zich kunnen vermenigvuldigen.
Stick-Slip effect
Dit fenomeen duidt het schoksgewijze glijden van vaste deeltjes aan.
Stoffen die de bevochtiging van lak negatief beïnvloeden
Onder stoffen die de bevochtiging van lak negatief beïnvloeden vallen silicone, maar ook tal van andere stoffen zoals vetten en minerale olies. Deze stoffen leiden niet per se tot fouten, maar moeten als risicobron worden beschouwd. Deze moeten van tevoren getest of in het algemeen uitgesloten worden.
Stofvrije ruimte
Stofvrije ruimtes zijn nodig voor specifieke productiestappen. In stofvrije ruimtes gelden eisen aan het aantal stofdeeltjes in de omgevingslucht, aangezien deze bij een te hoog aantal het productieproces negatief kunnen beïnvloeden.
T
U
V
Verontreiniging
Elke vaste, vloeibare of gasvormige stof die het systeem nadelig beïnvloedt.
Verschildruk
Geeft het waardeverschil aan tussen twee gelijktijdig op verschillende meetpunten optredende drukken.
Vervuilingsgraad
Hoeveelheid vaste, vloeibare of gasvormige verontreinigingen in de perslucht.
Vochtigheid
Lucht die wordt aangezogen uit de atmosfeer bevat altijd ook waterdamp. Welke hoeveelheden waterdamp kunnen worden opgenomen hangt alleen af van de temperatuur en het beschikbare volume. Doorslaggevend hiervoor is de partiële druk van de waterdamp in de lucht. Als de verzadigingsgraad van de lucht is bereikt, dan spreekt men van lucht met 100 procent relatieve vochtigheid.
Voorfilter
Inrichting voor het verwijderen van grove verontreinigingen, voordat de vloeistof intreedt voor verdere verwerking.
W
Warmte van de adsorptie
Warmte die vrijkomt wanneer een stof door een adsorptiemiddel wordt geabsorbeerd.
Waterafscheider
Een afscheidingsinrichting die water verwijdert (bijv. cycloonafscheider).
X
Y
Z
Zandstralen
Is een methode voor de oppervlaktebehandeling, waarbij meestal perslucht wordt ingezet. De perslucht wordt gebruikt om een vast straalmiddel op een voorwerp te blazen, om dit te ontdoen van vervuilingen en verontreinigingen.