Perslucht in de levensmiddelenbranche

Een rondgang door de ondernemingen van de dranken- en levensmiddelenbranche verduidelijkt de omvangrijke inzet van perslucht en het belang daarvan voor het productieproces. Verontreinigingen in de perslucht, zoals bijv. micro-organismen, minerale olies, olies en stofdeeltjes, zijn een echt probleem en moeten door persluchtbehandeling geëlimineerd of gereduceerd worden. Dit gebeurt om de consument te beschermen en een betrouwbare en kostenefficiënte productie te verzekeren.

Voor de inzet van perslucht in de levensmiddelenindustrie zijn er geen internationaal geldende wetten en richtlijnen. Algemene aanbevelingen en richtlijnen kunnen worden afgeleid uit DIN-ISO 8573-1 en de daarop gebaseerde richtlijnen en aanbevelingen VDMA en BCAS.

In het algemeen kan men zeggen dat de producenten zelf een hoge kwaliteit van de perslucht, zoals bijv. olie- en kiemvrijheid, eisen. Dit is doorslaggevend, aangezien de verordening (EG) nr. 178/2002 de producent verplicht om een veilig product af te leveren. Het bewijs van de naleving door een continue meting (24/7) is ook met het oog op het vrijwillige HACCP concept of het operatieve preventieve programma (OPRP) eveneens een belangrijk thema.

Toepassingen in de levensmiddelenbranche

Aansturing van installaties

In de productie van levensmiddelen en dranken zijn gezien de grote verscheidenheid aan producten net zo verschillende machines en gereedschappen nodig, waaronder ook pneumatische apparaten. De perslucht wordt hier meestal gebruikt als regellucht, d.w.z. als pneumatische aandrijving voor de aansturing van grijpers of kleppen. Aan de materialen van de pneumatische apparaten worden bepaalde eisen, zoals corrosiebestendig, niet-giftig en niet-absorberend, gesteld. De eisen aan de perslucht zelf hangen vooral daarvan af, of deze rechtstreeks in aanraking komt met de voedingsmiddelen of niet.

In omgevingen waar de perslucht wordt ingezet voor aansturing komt deze maar zelden in direct contact met de levensmiddelen, maar toch is een optimale persluchtbehandeling belangrijk. Verontreinigingen in de perslucht kunnen de slijtage van componenten versnellen en tot gevolg hebben dat deze vastgeklemd raken. Door de naleving van de persluchtkwaliteit en een optimaal ontwerp kunnen zo uitvaltijden en energiekosten geminimaliseerd en productcontaminaties verhinderd worden.

Aanbevelenswaardige producten:
DPM vochtmeting  METPOINT monitoring  Adsorptiedrogers  
 

Verpakken en vullen

Bij het verpakken en vullen van producten moet de toestand van het eindproduct onveranderd blijven. De dranken en levensmiddelen moeten dus behoedzaam worden behandeld en er mag geen contaminatie optreden. Dit betekent dat de hierbij ingezette perslucht olie- en kiemvrij moet zijn. Bij het verpakken en vullen van levensmiddelen is de zogenaamde steriele lucht in het proces bijv. nodig bij het dieptrekken van bekers, thermisch vormen van andere verpakkingen, opblazen van verpakkingen en het vullen van vloeibare producten. De perslucht wordt eveneens gebruikt voor het uitblazen van uitschot of voor het reinigen van verpakkingsmaterialen.

Bij dranken is perslucht onder meer nodig wanneer PET-flessen worden ingezet voor het vullen. De flessen worden daarbij door zogenaamd strekblazen met perslucht opgeblazen. Verder wordt perslucht algemeen gebruikt voor de reiniging van flessen, bijvoorbeeld voor het verwijderen van verontreinigingen zoals stof. In brouwerijen worden flessen afgesloten met kroonkurken, die met perslucht worden getransporteerd. Als de perslucht hier is verontreinigd met olie, dan vermindert dit later de schuimvorming van het bier. Hier wordt duidelijk in hoeverre perslucht gevolgen kan hebben voor de belangrijke sensorische eigenschappen van het product.

Verder wordt perslucht ook ingezet bij installaties om flessen te sorteren of bij het opbrengen van etiketten.

Aanbevelenswaardige producten:
METPOINT OCV  Adsorptiedrogers   BEKOKAT katalysetechnik

Transporten in de productie

In de levensmiddelen- en drankenindustrie worden tal van grondstoffen verwerkt en getransporteerd. Losse levensmiddelen zoals granulaten, rijst, graan, suiker of koffie worden getransporteerd in silo’s en tanks. In de algemene regels voor transporten van levensmiddelen is onder andere vastgelegd dat levensmiddelen alleen mogen worden getransporteerd in gekenmerkte reservoirs en zijn onderworpen aan bijzondere hygiënische eisen. Voor het lossen wordt vaak perslucht gebruikt, die dan in direct contact komt met de levensmiddelen. De eerst getroffen maatregelen voor de reservoirs zouden zinloos zijn, wanneer de perslucht verontreinigd is en het zo tot een contaminatie komt. Bij droge losse levensmiddelen is ook een droge perslucht van cruciaal belang, aangezien deze anders kunnen gaan klonteren.

Maar niet alleen de grondstoffen, ook de eind- en tussenproducten moeten van één processtap naar de volgende worden getransporteerd. Zo worden bijvoorbeeld zowel de ingrediënten voor chocolade als de geproduceerde cacaomassa pneumatisch getransporteerd. Deze wordt met behulp van de ‘pigging’ techniek uit de buisleiding geschoven, waarbij de perslucht nodig is om de ‘pigging’ component te schuiven.

Aanbevelenswaardige producten:
DPM vochtbewaking  METPOINT monitoring  Adsorptiedrogers  

Levensmiddelenproductie

Bij de inzet van perslucht in het productie- en verwerkingsproces van levensmiddelen moet deze altijd olie- en kiemvrij zijn, omdat de perslucht rechtstreeks in aanraking komt met de producten. Daarom is een adequate persluchtbehandeling nodig, bijv. met een steriel filter voor direct contact met het product. Aangezien er geen richtlijnen zijn voor de bewaking van de perslucht, zijn de producenten hiervoor zelf verantwoordelijk. Een continue monitoring van de persluchtkwaliteit zorgt voor proceszekerheid en vermindert uitschot. Want uitschot zou, bijvoorbeeld in het kader van ijsproductie, al snel het geval kunnen zijn. Bij dit proces wordt perslucht in de basismassa van het ijs geblazen om deze op te kloppen. Wanneer de perslucht niet de hiervoor noodzakelijke zuiverheidsklasse bezit, dan heeft dit een negatieve invloed op de consistentie van het ijs.

Bij de verdere verwerking van levensmiddelen wordt perslucht o.a. ingezet voor het afkoelen van gebak en chocolade, bij het afblazen van deeg- en chocoladeresten, het besproeien en glaceren van deegwaren en voor het coaten van aardappelproducten.

Daarnaast kan perslucht worden gebruikt voor de reiniging, voor het uitblazen van vormen, bij de CIP reiniging van productie-installaties of voor het wassen van fruit en groente. Hier wordt perslucht toegevoegd aan het water, opdat dit zich beweegt en betere waseffecten worden bereikt.

Aanbevelenswaardige producten:
METPOINT monitoring CLEARPOINT steriel filter BEKOBLIZZ persluchtkoelers

Fermentering

Bij de productie van levensmiddelen spelen naast de mechanische processen ook biotechnologische processen, zogenaamde fermentatieprocessen, een rol. Dit proces wordt verstoord door vreemde organismen, waarom het absoluut noodzakelijk dat organismen die niet thuishoren in het proces worden geëlimineerd. Om die reden moeten de betrokken stoffen en de toepassing steriel zijn. Dit geldt natuurlijk ook voor de perslucht, voor de behandeling waarvan vaak een steriel filter wordt ingezet. Perslucht wordt bijvoorbeeld gebruikt voor de beluchting van de kruiden bij brouwprocessen, voor de productie van stikstof en voor het mengen en het transport van gist bij het gistingsproces.

Aanbevelenswaardige producten:
METPOINT monitoring CLEARPOINT steriel filter BEKOBLIZZ persluchtkoelers

Referenties - Toepassingen

Perslucht in directe aanraking met levensmiddelen

Poedervormige lactose wordt bij Meggle AG met perslucht door buisleidingen getransporteerd. Absoluut droog en olievrij moet deze perslucht zijn, opdat de lactose niet klontert. Dit garanderen EVERDRY adsorptiedrogers en actieve kooladsorbers van BEKO.

meer ontdekken...
Perslucht voor poedervormige grondstoffen

Zo’n 150 ton melkpoeder moet elke dag bij de Nederlandse onderneming Nukamel van vrachtwagen naar silo’s worden getransporteerd. Als transportmedium is lage druk droge perslucht vereist.

meer ontdekken...
Zuivere lucht in de verwerking van voedingsmiddelen

Om te voldoen aan de extreem hoge eisen aan perslucht in de voedingsmiddelensector gebruikt de fa. Nölke in Versmold onze METPOINT OCV voor de bewaking van zijn perslucht. Deze wordt hier in de worstproductie ingezet als regel- en transportlucht.

meer ontdekken...
Persluchtbehandeling in de drankenindustrie

Op grond van de uiterst strenge voorschriften in de levensmiddelensector zet RheinfelsQuellen H. Hövelmann GmbH & Co. KG twee BEKOKAT  in om een absoluut olievrije perslucht te genereren, juist omdat de lucht als proceslucht gedeeltelijk direct in aanraking komt met levensmiddelen.

meer ontdekken...

Verdere industrieën