Sprężone powietrze w branży spożywczej

Zwiedzając firmy działające w przemyśle spożywczym i napojów, można odkryć liczne zastosowania sprężonego powietrza i jego znaczenie w procesie produkcji. Zanieczyszczenia w sprężonym powietrzu, jak np. mikroorganizmy, oleje mineralne, oleje i cząstki, są prawdziwym problemem i muszą być usuwane lub redukowane w ramach uzdatniania. Celem jest ochrona konsumentów i zapewnienie bezpiecznej oraz ekonomicznej produkcji.

Zastosowania sprężonego powietrza w przemyśle spożywczym nie regulują żadne międzynarodowe przepisy ani dyrektywy. Zalecenia i wytyczne ogólne określa norma DIN-ISO 8573-1 oraz oparte na niej dyrektywy i zalecenia VDMA i BCAS.

Ogólnie można powiedzieć, że sami producenci wymagają wysokiej jakości sprężonego powietrza (bezolejowe i jałowe powietrze). Ma to decydujące znaczenie, ponieważ rozporządzenie (WE) nr 178/2002 nakłada na producentów obowiązek wytwarzania bezpiecznych produktów. Ważnym tematem jest również poświadczanie stosowania się do przepisów poprzez ciągłe pomiary (24/7) również w odniesieniu do dobrowolnej koncepcji HACCP lub operacyjnego programu wstępnego (OPRP).

Zastosowania w branży spożywczej

Sterowanie urządzeniami

Do produkcji żywności i napojów wykorzystywane są różne maszyny i narzędzia, wśród nich również urządzenia pneumatyczne. Sprężone powietrze jest tutaj wykorzystywane przeważnie jako powietrze sterujące, to znaczy jako napęd pneumatyczny do sterowania chwytakami lub zaworami. W stosunku do materiałów urządzeń pneumatycznych określa się wymagania, takie jak odporność na korozję, brak toksyczności i brak właściwości absorpcyjnych. Wymagania odnoszące się do sprężonego powietrza zależą przede wszystkim od tego, czy ma ono kontakt ze środkami spożywczymi.

W obszarach, w których sprężone powietrze jest wykorzystywane do sterowania, rzadko wchodzi ono w bezpośredni kontakt z żywnością. Jednak tutaj ważne jest optymalne uzdatnianie powietrza. Zanieczyszczenia w sprężonym powietrzu mogą przyspieszać zużycie elementów i doprowadzić do zakleszczania się elementów. Dzięki utrzymaniu jakości sprężonego powietrza i optymalnemu dostosowaniu można w ten sposób do minimum ograniczyć przestoje i koszty energii oraz zapobiegać zanieczyszczeniu produktów.

Polecane produkty:
DPM sensory wilgotności  METPOINT Monitoring  Osuszacze adsorpcyjne 
 

Pakowanie i rozlewanie

Podczas pakowania i rozlewania produktów stan produktu końcowego musi pozostać niezmieniony. Dlatego należy ostrożnie obchodzić się z napojami i żywnością i nie może dojść do zanieczyszczenia. Oznacza to, że stosowane sprężone powietrze w tym obszarze musi być bezolejowe i jałowe. Do pakowania i rozlewania środków spożywczych potrzebne jest tak zwane powietrze sterylne w procesie, np. podczas głębokiego ciągnienia kubków, termoformowania innych opakowań, wydmuchiwania opakowań i rozlewania produktów ciekłych. Sprężone powietrze jest również wykorzystywane do zdmuchiwania wadliwych produktów lub do czyszczenia materiałów opakowaniowych.

W przypadku napojów sprężone powietrze jest potrzebne między innymi do napełniania butelek PET. Butelki są wydmuchiwane sprężonym powietrzem metodą wtrysku z rozciąganiem i rozdmuchem. Ponadto sprężone powietrze jest ogólnie wykorzystywane do czyszczenia butelek; w trakcie tej czynności usuwane są zanieczyszczenia, takie jak pył. W browarach butelki są zamykane kapslami transportowanymi przez sprężone powietrze. Jeśli sprężone powietrze jest tutaj zanieczyszczone olejem, produkowane piwo będzie się później mniej pienić. Tutaj wyraźnie widać, jaki wpływ sprężone powietrze może mieć na ważne właściwości organoleptyczne produktu.

Inne zastosowania sprężone powietrze znajduje w maszynach do sortowania butelek lub przy nanoszeniu etykiet.

Polecane produkty:
METPOINT OCV  Osuszacze adsorpcyjne  BEKOKAT Technika katalityczna

Transport w produkcji

W przemyśle spożywczym i napojowym przetwarzanych i transportowanych jest wiele surowców. Środki spożywcze luzem, takie jak granulaty, ryż, zboże, cukier lub kawa są transportowane w silosach i cysternach. W ogólnych regułach transportu żywności określono między innymi, że środki spożywcze mogą być transportowane wyłącznie w oznakowanych zbiornikach transportowych i podlegają szczególnym wymogom higienicznym. Do wyładunku często wykorzystuje się sprężone powietrze, które w tym procesie ma bezpośredni kontakt z żywnością. Wcześniejsze przygotowanie zbiorników nie miałoby sensu, jeśli sprężone powietrze byłoby zanieczyszczone i doszłoby do zanieczyszczenia produktu. W przypadku suchych środków spożywczych składowanych luzem szczególnie ważne jest również suche sprężone powietrze, ponieważ w przeciwnym razie może dojść do powstania grudek.

Ale nie tylko surowce, lecz również produkty końcowe i pośrednie w procesie produkcji muszą być przenoszone z jednego etapu procesu do następnego. I tak na przykład zarówno składniki czekolady, jak również wyprodukowana masa kakaowa są transportowane pneumatycznie. Masa jest wyciskana z przewodu rurowego za pomocą urządzenia przeciskowego, przy czym sprężone powietrze jest potrzebne do przesuwania „kreta”.

Polecane produkty:
Sensory wilgotności DPM  Monitorowanie METPOINT Osuszacze adsorpcyjne 

Produkcja żywności

Sprężone powietrze stosowane w procesie produkcji oraz przetwórstwa środków spożywczych musi być zawsze bezolejowe i jałowe, ponieważ wchodzi ono w bezpośredni kontakt z produktami. Dlatego niezbędna jest odpowiednia instalacja uzdatniania sprężonego powietrza, np. z filtrem sterylizującym do bezpośredniego kontaktu z produktem. Ponieważ prawo nie nakłada żadnych obowiązków dotyczących monitorowania sprężonego powietrza, za jego jakość odpowiedzialni są producenci. Ciągłe monitorowanie jakości sprężonego powietrza gwarantuje bezpieczeństwo procesów i ogranicza produkcję wadliwych produktów. Nietrudno o taką sytuacją na przykład w produkcji lodów. W tym procesie sprężone powietrze jest wdmuchiwane w masę podstawową lodu celem jej ubicia. Jeśli sprężone powietrze nie posiada niezbędnej klasy jakości, będzie to miało negatywny wpływ na konsystencję lodu.

W innych procesach przetwórstwa środków spożywczych sprężone powietrze jest stosowane m.in. do schładzania pieczywa i czekolady, zdmuchiwania pozostałości ciasta i czekolady, spryskiwania i lukrowania wyrobów mącznych oraz do panierowania produktów ziemniaczanych.

Poza tym sprężone powietrze służy do czyszczenia, przedmuchiwania form, do mycia owoców i warzyw. Stosowane jest również w ramach czyszczenia na miejscu (ang. CIP) urządzeń produkcyjnych. Tutaj sprężone powietrze jest doprowadzane do wody, przez co woda jest wprawiana w ruch i uzyskuje się lepsze efekty mycia.

Polecane produkty:
METPOINT Technika pomiarowaFiltr sterylne CLEARPOINT Schładzarka sprężonego powietrza BEKOBLIZZ

Fermentacja

W produkcji żywności, oprócz procesów mechanicznych, ważną rolę odgrywają również procesy biotechnologiczne, tak zwane procesy fermentacji. Proces ten zakłócają organizmy obce, dlatego koniecznym warunkiem jest usuwanie takich organizmów z procesu. Dlatego stosowane substancje i wyposażenie muszą być sterylne. Naturalnie dotyczy to również sprężonego powietrza, które często jest uzdatniane przy pomocy filtra sterylnego. Sprężone powietrze jest na przykład wykorzystywane do napowietrzania brzeczki w procesach warzenia piwa, do produkcji azotu lub mieszania i transportu drożdży w procesie fermentacji.

Polecane produkty:
METPOINT Technika pomiarowa Monitoring  Filtry sterylne CLEARPOINT Schładzarka sprężonego powietrza BEKOBLIZZ

Opisy zastosowań

Osuszanie sprężonego powietrza z odzyskiwaniem ciepła

W przypadku osuszaczy adsorpcyjnych regenerowanych na gorąco, które wykorzystują ciepło sprężania do desorpcji środka osuszającego, występują duże ilości energii cieplnej. Możliwości ich efektywnego wykorzystania w przemyśle spożywczym prezentuje firma BEKO TECHNOLOGIES, przedstawiając dopasowaną do potrzeb technologię osuszania sprężonego powietrza oraz koncepcję odzyskiwania ciepła w mleczarni MEGGLE GmbH & Co. KG.

dowiedz się więcej…
Uzdatnianie sprężonego powietrza w przemyśle spożywczym

Blisko 150 ton surowców w proszku do preparatów mleko-zastępczych jest codziennie transportowane w cysternach w holenderskim przedsiębiorstwie Nukamel. Zadanie medium transportowego pełni sprężone powietrze o niskim ciśnieniu.

dowiedz się więcej…
Nadzorowanie instalacji sprężonego powietrza w przemyśle spożywczym

Zgodnie z normą ISO 8573-1 zawartość oleju łącznie z parą oleju w przypadku zastosowań o wymaganej klasie jakości 1 może wynosić maksymalnie 0,01 miligrama na metr sześcienny sprężonego powietrza.

dowiedz się więcej…
Obróbka sprężonego powietrza w przemyśle napojów

Ze względu na bardzo restrykcyjne przepisy w przemyśle spożywczym RheinfelsQuelle H. Hövelmann GmbH & Co. KG używa BEKOKAT do produkcji całkowicie pozbawionego oleju sprężonego powietrza, zwłaszcza, że powietrze jako powietrze procesowe wchodzi w bezpośredni kontakt z żywnością.

Dowiedz się więcej…

Dalsze branże